پیشگفتار:
فن تونلسازی سابقه دیرینه ای در کشور ما دارد.حدود ۳۰۰۰ سال پیش ،نیاکان ما با حفر قناتها که در واقع تونلهای قدیمی هستند،به آب زیر زمینی دست می یافتند و به کمک آن ، آب را به سطح زمین هدایت می کردند.
۱-۱-آشنایی:
در تعاریف قدیمی ،تونل به عنوان یک راهرو طویل زیرزمینی تعریف شده است.
تعاریف دیگر تونل به شرح زیر است:
((راهرو زیر زمینی افقی یا تقریبا افقی که از هر دو طرف به هوای آزاد مرتبط است))
((راهروهای معدنی که یک طرف آن باز است))
((راهرو زیر زمینی افقی یا مورب که به منظور احداث شبکه معدن در سنگها حفر می شود و ممکن است در یک یا دو طرف به های آزاد راه داشته باشد))
۲-۱-طبقه بندی تونلها:
به طور کلی تونلها را می توان به سه دسته تونل های حمل و نقل ، تونلهای صنعتی و تونل های معدنی تقسیم کرد.
۱-۳-تونلهای صنعتی:
این تونلها به منظور انتقال مواد و تاسیسات احداث می شوند و گروه تونلهای زیر را در بر می گیرند:
الف)-تونلهای مربوط به نیروگاه های آبی
ب)-تونلهای انتقال آب
ج)-تونلهای مربوط به انحراف سد
د)-تونلهای فاضلاب
ه)-تونلهای طرح های صنعتی